Thiết bị mạng Cisco là các thiết bị dùng để kết nối, quản lý và bảo vệ hệ thống mạng trong doanh nghiệp, trường học, trung tâm dữ liệu và nhiều môi trường khác. Chúng giúp các máy tính, máy chủ và thiết bị khác trao đổi dữ liệu ổn định, nhanh và an toàn. Khi học về mạng máy tính, bạn sẽ gặp các thiết bị Cisco rất thường xuyên vì đây là thương hiệu được nhiều doanh nghiệp sử dụng. Nếu muốn theo ngành quản trị mạng hoặc hạ tầng CNTT, việc hiểu thiết bị mạng Cisco hoạt động như thế nào là kiến thức gần như bắt buộc.

Thiết bị mạng Cisco là gì?

Thiết bị mạng Cisco là những sản phẩm phần cứng và phần mềm do Cisco phát triển để xây dựng, vận hành và bảo vệ hệ thống mạng máy tính.

Nói đơn giản, nếu hệ thống mạng giống như một thành phố thì thiết bị Cisco chính là những "nút giao thông" giúp dữ liệu đi đúng đường, đúng đích và không bị ùn tắc.

Không phải doanh nghiệp nào cũng chỉ dùng một loại thiết bị. Trong một văn phòng vài trăm nhân viên, bạn có thể thấy router, switch, bộ phát Wi-Fi, tường lửa và hệ thống quản lý mạng đều là sản phẩm của Cisco. Chúng phối hợp với nhau để mạng hoạt động ổn định suốt cả ngày.

Đó cũng là lý do Cisco thường xuất hiện trong giáo trình đại học, phòng lab và các chứng chỉ về quản trị mạng.

Thiết bị mạng Cisco gồm những loại nào?

Cisco có rất nhiều dòng sản phẩm, nhưng với người mới học, bạn chỉ cần nắm những nhóm thiết bị phổ biến dưới đây.

Router Cisco

Router là thiết bị kết nối nhiều mạng với nhau.

Ví dụ, mạng nội bộ của công ty muốn truy cập Internet thì dữ liệu sẽ đi qua router. Ngoài việc định tuyến, router còn có thể quản lý lưu lượng, chia đường truyền hoặc kết nối các chi nhánh ở nhiều địa điểm khác nhau.

Đây là thiết bị được sử dụng rất nhiều trong các bài thực hành CCNA.

Switch Cisco

Switch dùng để kết nối các thiết bị trong cùng một mạng LAN.

Máy tính của nhân viên, máy in, camera IP hay máy chủ đều có thể kết nối vào switch. So với việc cắm trực tiếp từng thiết bị vào router, switch giúp mở rộng hệ thống dễ hơn và tốc độ truyền dữ liệu trong mạng nội bộ cũng ổn định hơn.

Trong thực tế, switch thường là thiết bị có số lượng nhiều nhất trong một doanh nghiệp.

Firewall Cisco

Firewall có nhiệm vụ kiểm soát lưu lượng ra vào hệ thống.

Nếu có truy cập bất thường hoặc nguy cơ tấn công từ bên ngoài, firewall sẽ chặn hoặc giới hạn kết nối theo quy tắc đã được cấu hình.

Với những đơn vị lưu trữ dữ liệu khách hàng hoặc hệ thống quan trọng, firewall gần như là thiết bị không thể thiếu.

Wi-Fi Cisco

Cisco cũng cung cấp Access Point và bộ điều khiển Wi-Fi cho văn phòng, khách sạn, bệnh viện và trường học.

Điểm khác biệt là hệ thống có thể quản lý hàng chục hoặc hàng trăm điểm phát sóng cùng lúc, thay vì cấu hình từng thiết bị riêng lẻ như các bộ phát Wi-Fi gia đình.

So sánh thiết bị mạng Cisco khác gì thiết bị mạng HPE Aruba

Đây là điều nhiều sinh viên thường thắc mắc khi thấy giá thiết bị Cisco cao hơn khá nhiều.

Tiêu chí	Cisco	HPE Aruba
Đối tượng chính	Doanh nghiệp vừa, lớn, trung tâm dữ liệu, nhà cung cấp dịch vụ	Doanh nghiệp vừa và lớn, trường học, khách sạn, bệnh viện, văn phòng
Thế mạnh	Router, switch, bảo mật, Data Center, SD-WAN	Wi-Fi doanh nghiệp, switch, quản lý mạng trên nền tảng cloud
Hệ điều hành	Cisco IOS, IOS XE, NX-OS	ArubaOS, AOS-CX
Khả năng mở rộng	Rất cao, phù hợp hệ thống hàng nghìn thiết bị	Cao, đặc biệt hiệu quả với hệ thống mạng không dây
Quản lý tập trung	Cisco DNA Center, Meraki Dashboard	Aruba Central
Hiệu năng mạng có dây	Rất mạnh, nhiều tính năng định tuyến và bảo mật nâng cao	Tốt, đáp ứng hầu hết nhu cầu doanh nghiệp
Hiệu năng Wi-Fi	Tốt	Được đánh giá rất cao, đặc biệt trong môi trường có nhiều người dùng
Bảo mật	Hệ sinh thái bảo mật đầy đủ: Firewall, ISE, SecureX, Umbrella…	Tích hợp nhiều tính năng bảo mật truy cập mạng, hỗ trợ Zero Trust
Chứng chỉ đào tạo	CCNA, CCNP, CCIE rất phổ biến	Aruba Certified Associate (ACA), Aruba Certified Professional (ACP)
Chi phí đầu tư	Thường cao hơn	Thường dễ tiếp cận hơn ở cùng phân khúc
Độ phổ biến tại Việt Nam	Rất phổ biến trong doanh nghiệp lớn, ngân hàng, viễn thông	Phổ biến trong giáo dục, khách sạn, bệnh viện và doanh nghiệp vừa
Phù hợp với ai?	Doanh nghiệp cần hệ thống mạng lớn, yêu cầu ổn định và nhiều tính năng chuyên sâu	Doanh nghiệp ưu tiên Wi-Fi hiệu năng cao, quản lý đơn giản và tối ưu chi phí

Nếu chỉ lắp mạng cho gia đình, bạn sẽ khó khai thác hết khả năng của Cisco. Nhưng khi hệ thống có vài trăm hoặc vài nghìn thiết bị kết nối cùng lúc, sự khác biệt về hiệu năng và khả năng quản lý sẽ rất rõ.

Khi nào nên dùng thiết bị mạng Cisco và khi nào chưa cần?

Không phải hệ thống mạng nào cũng cần đầu tư Cisco.

Bạn nên cân nhắc sử dụng khi:

• Doanh nghiệp có nhiều phòng ban hoặc nhiều chi nhánh.
• Hệ thống cần hoạt động ổn định liên tục.
• Muốn quản lý tập trung và mở rộng sau này.
• Có yêu cầu cao về bảo mật và phân quyền truy cập.

Ngược lại, nếu chỉ dùng mạng cho gia đình hoặc cửa hàng nhỏ với vài thiết bị kết nối thì việc đầu tư Cisco thường không mang lại nhiều lợi ích so với chi phí bỏ ra.

Trong trường hợp này, các thiết bị mạng phổ thông có thể đáp ứng khá tốt nhu cầu sử dụng hằng ngày.

Thiết bị mạng Cisco có ưu điểm và hạn chế gì?

Điểm mạnh lớn nhất của Cisco là độ ổn định.

Nhiều doanh nghiệp sử dụng thiết bị Cisco trong nhiều năm mà chỉ cần bảo trì định kỳ. Đây là lý do thương hiệu này vẫn giữ vị trí quan trọng trong các hệ thống mạng quy mô lớn.

Một số ưu điểm đáng chú ý:

• Hoạt động ổn định trong thời gian dài.
• Khả năng mở rộng tốt.
• Nhiều tính năng bảo mật.
• Dễ tích hợp với hệ thống doanh nghiệp.
• Tài liệu kỹ thuật và cộng đồng hỗ trợ rất phong phú.

Bên cạnh đó cũng có một số hạn chế:

• Chi phí đầu tư ban đầu khá cao.
• Việc cấu hình đòi hỏi kiến thức chuyên môn.
• Người mới học cần thời gian làm quen với các lệnh quản trị.
• Một số tính năng nâng cao yêu cầu giấy phép sử dụng riêng.

Có nên mua thiết bị Cisco để học không?

Nếu mục tiêu của bạn là học kiến thức cơ bản hoặc chuẩn bị cho CCNA thì chưa cần mua thiết bị thật.

Phần lớn sinh viên hiện nay đều bắt đầu bằng Cisco Packet Tracer hoặc GNS3. Hai phần mềm này mô phỏng khá đầy đủ các bài thực hành về switch, router và nhiều giao thức mạng phổ biến.

Một giảng viên quản trị mạng thường sẽ khuyến khích sinh viên làm quen với mô hình và nguyên lý hoạt động trước. Chỉ khi đã hiểu cách cấu hình, việc chuyển sang thiết bị thật sẽ dễ hơn rất nhiều.

Nếu sau này làm việc tại doanh nghiệp hoặc phòng lab chuyên sâu, bạn mới cần thực hành trực tiếp trên thiết bị Cisco để làm quen với môi trường thực tế.

Làm sao để lựa chọn thiết bị mạng Cisco phù hợp?

Quyết định nên dựa trên nhu cầu sử dụng thay vì chọn theo giá hoặc thương hiệu.

Nếu chỉ học tập, hãy ưu tiên phần mềm mô phỏng vì vừa tiết kiệm vừa đủ để thực hành.

Nếu doanh nghiệp cần triển khai hệ thống mới, hãy xác định trước số lượng người dùng, tốc độ mạng mong muốn, yêu cầu bảo mật và khả năng mở rộng trong vài năm tới. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc chọn router, switch hay firewall phù hợp.

Một sai lầm khá phổ biến là mua thiết bị quá mạnh so với nhu cầu hiện tại hoặc quá yếu khiến chỉ sau một thời gian ngắn đã phải thay thế. Việc tính toán đúng quy mô ngay từ đầu sẽ giúp tiết kiệm chi phí và giảm thời gian nâng cấp về sau.

FAQ

Thiết bị mạng Cisco có phải chỉ dành cho doanh nghiệp lớn không?

• Không. Cisco có nhiều dòng sản phẩm cho các quy mô khác nhau, nhưng thế mạnh vẫn nằm ở doanh nghiệp và tổ chức cần hệ thống mạng ổn định.

Sinh viên CNTT có nên học thiết bị Cisco?

• Có. Đây là nền tảng tốt nếu muốn theo quản trị mạng, hạ tầng CNTT hoặc an toàn thông tin.

Có cần mua router Cisco để học không?

• Không nhất thiết. Phần mềm mô phỏng hiện nay đủ để học và thực hành hầu hết nội dung cơ bản.

Thiết bị Cisco có khó sử dụng không?

• Đối với người mới, việc cấu hình sẽ mất thời gian để làm quen. Tuy nhiên, khi hiểu nguyên lý hoạt động của mạng và luyện tập thường xuyên, bạn sẽ thấy các thao tác trở nên dễ hơn.

Thiết bị Cisco có tuổi thọ cao không?

• Nếu được lắp đặt và bảo trì đúng cách, nhiều thiết bị Cisco có thể hoạt động ổn định trong nhiều năm, vì vậy chúng vẫn được nhiều doanh nghiệp lựa chọn cho các hệ thống quan trọng